Nauczyciel, filozof, kapłan

Jeżeli ktoś miałby czegoś nauczyć nas o kościele, to tą osobą byłby na pewno ksiądz Józef Tischner. Ten bardzo sympatyczny człowiek przez wielu sobie współcześnie ludzi traktowany był jako nauczyciel, pomocnik. Doskonale wiedział, że czasy w jakich przyszło mu żyć nie należą do najłatwiejszych. Jednak przy tym wszystkim starał się nie gubić ducha jaki w nim siedział. Był filozofem, który potrafił mówić długo i zawile. Jednak jeżeli mówił to skupiał na sobie uwagę swoich słuchaczy. Zarówno osób dorosłych, jak również dzieci. Wiele osób przychodziło na jego msze święte, które często przyszło mu odprawiać. Miał do czynienia nie tylko z wiernymi w kościele, ale również był kilkakrotnie dziekanem Wydziału Filozoficznego Papieskiej Akademii Teologicznej. To on stworzył pojęcie “ja aksjologicznego”. Dodatkowo on stworzył podwaliny pod pojęcie metafizyki dobra. Dzisiaj już nie ma wielu takich osób, które ponad siebie stawiałyby innego człowieka. On zawsze starał się pomagać. Nawet, jeżeli gasła w nim nadzieja, to starał się tego nie pokazywać. Doskonale wiedział, że obserwują go inne osoby. Dlatego zawsze pokazywał hart ducha. Do ostatnich swoich dni. Zmarł w 2000 roku. Pozostawił po sobie jeden z najwspanialszych dorobków literackich.

“Rozmowy z dziećmi. Kazania niecodzienne”

Dzieci wielkimi grupami bardzo chętnie przychodziły do niego na mszę. Nie ma się jednak czemu dziwić, ponieważ nikt tak jak on nie potrafił do nich przemawiać. On naprawdę potrafił z nimi żywo dyskutować i zawsze brał pod uwagę ich zdanie. W tej książce można znaleźć na to dowód. Ta pozycja to zbiór najlepszych kazań jakie kierował on do najmłodszych osób. Nigdy nie przemawiał do nich jako filozof. Jego słowa można było odczytać jako słowa dobrotliwego wujka, dziadka, kogoś bliskiego. Z ogromną dawką humor Tischner wprowadzał najmłodsze osoby w świat chrześcijaństwa. Dzieci nie wszystko są w stanie pojąć. Ale po tym co mówił im ksiądz wszystko wydawało się tak jakby jaśniejsze, przyjemniejsze. Ta niezrozumiała dla nich do końca wiara katolicka miała prawdziwy sens.

“Myślenie według wartości”

Wielu krytyków określa ją jako jedną z najwazniejszych pozycji w świecie filozofii. To właśnie tutaj autor umieścił wielki spór z tomizmem o kształt filozofii chrześcijańskiej. “Kiedyś ludzie zabijali się w imię wiary w wyższość własnej nadziei nad nadzieją cudzą. Dzisiaj >>doduszają się<< własną beznadziejnością” – o takim właśnie kryzysie nadziei pisze tutaj Tischner. Czy ten kryzys już minął czy trwa do dzisiaj? To już każdy z nas musi samodzielnie ocenić według własnego sumienia.

Book obraz autorstwa Racool_studio - www.freepik.com

Filozofia dobrego życia

Do większości z nas rozważania filozoficzne na ogół nie są w stanie przemówić. Jesteśmy już tak skonstruowani, że bardziej od filozoficznych rozważań doceniamy to co proste, to co tradycyjne, to co najbardziej i najłatwiej do nas przemawia. Są jednak tacy filozofowie, którzy zamiast używać wzniosłych i ciężko pojętych sformułowań wiedzieli, jak mówić prosto i wartościowo aby ludzie chcieli ich słuchać. Takim człowiekiem jest, a właściwie był Józef Tischner – polski prezbiter kościoła katolickiego, filozof i publicysta. Urodzony w 1931 roku w Starym Sączu. Zmarł w 2000 roku w Krakowie z którym przez bardzo długi czas był mocno związany. W okresie zamieszkiwania w tym mieście był kilkakrotnie dziekanem Wydziału Filozoficznego Papieskiej Akademii Teologicznej. Bardzo mocno związany był z  Podhalem, gdzie się wychowywał. Nic więc dziwnego, że większość z jego dzieł literackich sporządzonych jest na starą i poczciwą gawędę  góralską. Doskonale znał on mowę górali, która dla innych może czasem brzmieć jak skomplikowany język obcy. Jednak Tischner nigdy nie zapomniał o swoich korzeniach. “Czasami się śmieję, że najpierw jestem człowiekiem, potem filozofem, potem długo, długo nic, a dopiero potem księdzem” – tak sam w siebie opisywał. Co nam pozostało w jego książkach? Jego wartości zapisał nam w spadku?

“Rozmowy z dziećmi. Kazania niecodzienne”

Jak opowiadać dziecku o Bogu, o tym czym jest Jezus i jakie ma wobec nas plany? W taki sposób jaki robił to właśnie ksiądz. Należy zrozumieć psychikę dzieci, która jasno mówiła nam, że do tych maleńkich istot trzeba mówić jak najbardziej po ludzku. Nie można się wymądrzać, tylko należy schylić się do ich prostego myślenia. Ksiądz tak właśnie robił, czym zaskarbił sobie wielką przyjaźń dzieci. Najmłodsi bardzo chętnie przychodzili ze swoimi rodzicami do księdza na mszę aby móc po raz kolejny przedyskutować wiele spraw z kapłanem. Tak, bo Tischner dał najmłodszym mówić. Doskonale zdawał sobie sprawę, że siła naszego narodu tkwi w tych wspaniałych istotach.

“Historia filozofii po góralsku”


Jeżeli ktoś chciałby zapoznać się z filozofią w przyjazny i przystępny sposób, to nie ma lepszego podręcznika jak ten, który sporządził ksiądz Tischner. Jak opisują to filozofowie jest to książka nieszablonowa, unikalna, jedyna w swoim rodzaju, która z wielkim poczuciem humoru podchodzi do wielu filozoficznych rozważań. “Na pocątku wsędy byli górole, a dopiero pote porobiyli się Turcy i Zydzi. Górole byli tyz piyrsymi »,filozofami«…” – nawet osoby sceptycznie nastawione do filozofii chętnie się zapoznają z tą książką.

School obraz autorstwa Racool_studio - www.freepik.com

Mądry człowiek z góry

Chyba tak można określić w krótki sposób Józefa Tischnera. Tak, ten oto wspaniały człowiek pochodził z Podhala z którym był związany przez bardzo długi czas. Pomimo tego, że w pewnym momencie wyniósł się do Krakowa bardzo często wspominał góry, do których również odnosił się w swoich książkach. Ksiądz Józef Tischner ps. „Wawrzek Chowaniec”, „Molinista”, „Józek Szkolny”, „Jegomość Józek”, kawaler Orderu Orła Białego, święcenia kapłańskie przyjął w bazylice katedralnej na Wawelu 26 czerwca 1955 z rąk biskupa Franciszka Jopa. Przez kilka miesięcy był wikariuszem w jawiszowickiej parafii św. Marcina. Jednak władza nie zgodziła się z jego nominacją. Dlatego Tischner wrócił do nauki Warszawie na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej Akademii Teologii Katolickiej. Jego życie do łatwych nie należało, jednak w końcu wyszedł w swoim życiu na prostą. Jego celem była filozofia w której doskonale się odnajdywał. To on odpowiedzialny jest za stworzenie pojęcie Ja aksjologicznego. Skupiał się w nim m.in. na pojęciu wolności. Podążając tym tropem stworzył własną ścieżkę filozoficznej refleksji, którą starał się cały czas podążać. Jak nikt inny potrafił gromadzić dookoła siebie wiele osób, które z wielką przyjemnością go słuchały. Po jego śmierci pozostały nam po nim wspaniałe książki, które do dzisiaj ukazują się na rynku w nowym nakładzie.

“Kot pilnujący myszy”

Książka to zbiór artykułów, które nigdy do tej pory nigdzie nie ukazały się. W swoich tekstach Tischner prowadzi polemikę odnoszącą się chociażby do linii ideowej Radia Maryja. Ksiądz zastanawia się również nad tym jaką rolę pełni kościół w dzisiejszych czasach w Polsce? Jak tak naprawdę wygląda dzisiejsza demokracja? Czy jest ona przestrzegana? Czy też nie? Dlaczego ksiądz upomina się o żołnierzy z oddziału Józefa Kurasia „Ognia”? O czym zawzięcie dyskutuje z Jackiem Kuroniem? Jest to jedna z najlepszych książek, które pokazuje jakie sytuacje w swoim życiu musiał obserwować autor tej wspaniałej książki.

“Mądrość człowieka z gór”

W tej oto książce Tischner pokazuje swoje przywiązanie do gór. Tworzył w Krakowie, jednak bardzo często wspominał Podhale, gdzie miał przyjemność się wychować razem ze swoim bratem. Tym razem autor pokazuje, że człowiek jest bardzo mocno związany z naturą. Ma ona na nas tak silne oddziaływanie, że zawsze się do niej podporządkowujemy. Bardzo często nieświadomie, jednak tak właśnie robimy. W jaki sposób? Wysłuchajmy Tischnera, który z pewną swobodą i charakterystyczną gwarą góralską wszystko wyjaśnia nam w swojej książce. Całość czyta się bardzo przyjemnie.

School obraz autorstwa Racool_studio - www.freepik.com